Trong loạt chương trình "Kara Swisher Wants to Live Forever" phát sóng trên đài CNN, nhà báo Kara Swisher đã đi sâu tìm hiểu ngành công nghiệp kéo dài tuổi thọ đang bùng nổ trên toàn cầu. Một trong những điểm dừng chân ấn tượng của hành trình này chính là Hàn Quốc, quốc gia đang nắm giữ những bí quyết trường thọ mà người Mỹ và thế giới phải kinh ngạc.

Nếu muốn có một cuộc sống trường thọ và khỏe mạnh nên chọn Hàn Quốc thay vì Mỹ. Vào những năm 1980, tuổi thọ trung bình tại Mỹ tương đương với mức bình quân của các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, trong khi phần lớn thế giới ghi nhận những bước tiến dài, vị trí của Mỹ lại tụt dần xuống nhóm cuối danh sách.

Ở bên kia bán cầu, tuổi thọ của người dân Hàn Quốc lại tăng trưởng rất nhanh. Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), quốc gia này đã chứng kiến bước nhảy vọt ấn tượng khi tuổi thọ trung bình tăng thêm 7,94 năm trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2021.

Những bí quyết giúp người Hàn Quốc sống thọ mà người Mỹ có thể học hỏi thực chất đều gói gọn trong các thói quen mà bất kỳ ai cũng có thể áp dụng ngay từ bây giờ.

Khi ghé thăm một trường học tại Hàn Quốc vào giờ ăn trưa, nhà báo Kara Swisher đã rất ngạc nhiên trước những gì xuất hiện trên khay ăn của học sinh: xà lách cuốn, salad củ cải trộn hẹ, kim chi và trái cây theo mùa. Bà chia sẻ đây hoàn toàn không phải là những món ăn mà con nhỏ của bà ở nhà tự nguyện tìm đến.

Tuy nhiên, trong suốt quãng đời đi học, trẻ em Hàn Quốc đều được cung cấp bữa trưa miễn phí tại trường. Yeonju Kim, một chuyên gia dinh dưỡng học đường, chia sẻ với Swisher rằng thực đơn này được thiết kế để đảm bảo cân bằng giữa yếu tố dinh dưỡng lẫn giáo dục thể chất.

Ngược lại tại Mỹ, báo cáo năm 2023 từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) dựa trên khảo sát phụ huynh cho thấy gần một nửa số trẻ em từ 1 đến 5 tuổi không ăn rau hàng ngày và một phần ba không ăn trái cây mỗi ngày. Vấn đề này không chỉ dừng lại ở những đứa trẻ kén ăn mà còn kéo dài đến tận tuổi trưởng thành.

Một nghiên cứu vào năm 2025 chỉ ra rằng gần một nửa số người trưởng thành tại Mỹ có chế độ ăn kém chất lượng. Chất lượng dinh dưỡng của họ được đánh giá dựa trên thang điểm chế độ ăn cơ bản của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, vốn ưu tiên thực đơn giàu trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, protein, chất béo lành mạnh và hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn.

Các chế độ ăn đáp ứng tốt những tiêu chí này, gồm chế độ ăn Địa Trung Hải và MIND, đều được chứng minh giúp kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức khi về già. Trong đó, MIND là chế độ ăn kết hợp giữa Địa Trung Hải và DASH nhằm mục đích trì hoãn quá trình thoái hóa thần kinh. Tác động của việc ăn uống lành mạnh có thể khó nhận biết trong ngắn hạn nhưng theo thời gian, kết quả mang lại sẽ vô cùng rõ rệt.

Khi nghiên cứu về nhóm "SuperAgers", những người cao tuổi nhưng vẫn duy trì được năng lực nhận thức tương đương với người trẻ hơn họ hàng chục tuổi, tại Hàn Quốc, tiến sĩ Geon-Ha Kim, nhà khoa học thần kinh tại Trung tâm Y tế Đại học Nữ sinh Ewha ở Seoul, cho biết các yếu tố lối sống có ảnh hưởng lớn nhất bao gồm tập thể dục, tương tác xã hội và tham gia vào những hoạt động mới mang tính thử thách.

Để tìm hiểu sâu hơn về bí quyết vận động, Swisher đã trò chuyện với Park Mak-rye, ngôi sao mạng xã hội 79 tuổi thường được biết đến với biệt danh "Bà ngoại Hàn Quốc". Bà thường xuyên chia sẻ các công thức nấu ăn lành mạnh, quy trình chăm sóc da và các bài tập thể dục trực tuyến. Bà nói với Swisher rằng những hoạt động đó, kết hợp cùng một nhóm bạn thân thiết, chính là chìa khóa giúp bà duy trì sức khỏe.

Các số liệu khoa học về lợi ích của việc vận động dưới mọi hình thức đều rất rõ ràng. Tập thể dục thường xuyên làm tăng nhịp tim và nhịp thở có thể giúp giảm tới 40% nguy cơ tử vong sớm. Ngược lại, theo một nghiên cứu năm 2023, những người sống trong cảnh cô đơn và bị cô lập xã hội có nguy cơ tử vong sớm do mọi nguyên nhân cao hơn 32%. Ngoài ra, một nghiên cứu được công bố mới đây cũng cho thấy việc tham gia vào các hoạt động văn hóa nghệ thuật có khả năng làm chậm quá trình lão hóa.

"Tôi ở bên bạn bè và cười đùa suốt cả ngày. Chẳng còn chỗ nào cho bệnh tật chen chân vào cả", bà Park chia sẻ.

Hệ thống y tế là một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa Hàn Quốc và Mỹ. Hieun Shin, phóng viên của hãng tin AFP chuyên theo dõi các mảng xã hội, chính trị và văn hóa tại Hàn Quốc, cho hay sự khác biệt cốt lõi nằm ở việc hệ thống y tế tập trung vào công tác điều trị hay phòng bệnh.

"Không ai muốn chi tiền cho việc phòng bệnh cả", tiến sĩ Karen Studer, trưởng khoa Y học Dự phòng tại trường Y thuộc Đại học Loma Linda (California, Mỹ) nhận định. Trong hệ thống y tế hiện tại của Mỹ, "các bác sĩ được trả tiền để điều trị bệnh. Các cơ quan bảo hiểm sẵn sàng bồi hoàn hàng nghìn USD cho một ca phẫu thuật bắc cầu tim nhưng lại chi trả rất ít từ một buổi khám bệnh để tư vấn về các yếu tố lối sống giúp phòng ngừa chính căn bệnh tim đó".

Ngược lại, phóng viên của AFP cho biết việc người dân Hàn Quốc thường xuyên đến gặp bác sĩ là điều rất phổ biến, dù chỉ vì cảm lạnh hay đau lưng nhẹ. Tuy nhiên, Shin cũng lưu ý rằng thói quen này chỉ có thể duy trì dễ dàng tại một quốc gia sở hữu hệ thống y tế có chi phí hợp lý, vừa vặn với túi tiền của người dân.

Tiến sĩ Studer cho rằng một cá nhân có thể không thay đổi được cục diện của nền y tế Mỹ lập tức, nhưng mỗi người đều có thể tự thực hiện các biện pháp chủ động hơn để bảo vệ sức khỏe của chính mình. Bà khuyến nghị mọi người nên tiêm chủng đầy đủ, khám sàng lọc định kỳ, tập trung tập luyện thể dục gồm cả các bài tập rèn luyện sức mạnh, ăn nhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật, ngủ đủ giấc, quản lý căng thẳng, đồng thời hạn chế hoặc từ bỏ hoàn toàn thuốc lá điện tử, thuốc lá truyền thống và rượu bia. Những thay đổi này đôi khi chỉ đơn giản là ăn thêm một phần rau mỗi ngày hoặc bớt đi một ly đồ uống có cồn.

"Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, bạn không cần phải thực hiện một cuộc cách mạng thay đổi cuộc đời ngay lập tức trừ khi bản thân thực sự muốn thế. Những thói quen nhỏ hoàn toàn có thể tạo nên những thay đổi lớn lao", tiến sĩ Studer chia sẻ.

Bình Minh (Theo CNN)