Hàn Quốc ngày 22-1 ban hành bộ luật toàn diện đầu tiên trên thế giới về quản lý trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm tăng cường an toàn và niềm tin vào công nghệ này.

Theo Hãng tin Reuters, bộ luật có tên AI Basic Act được Seoul kỳ vọng sẽ đưa Hàn Quốc trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực AI. Động thái này diễn ra sớm hơn Liên minh châu Âu, nơi Đạo luật AI của EU sẽ được triển khai theo từng giai đoạn đến năm 2027.

Trong bối cảnh thế giới vẫn còn chia rẽ về cách quản lý AI, Mỹ chủ trương tiếp cận "nhẹ tay" để tránh bóp nghẹt đổi mới sáng tạo, trong khi Trung Quốc đã ban hành một số quy định và đề xuất thành lập cơ chế điều phối quản lý AI toàn cầu.

AI 'tác động cao' phải có giám sát con người

Một điểm then chốt của luật mới là yêu cầu phải có sự giám sát của con người đối với các hệ thống AI được xếp vào nhóm "tác động cao", bao gồm những lĩnh vực nhạy cảm như an toàn hạt nhân, sản xuất nước uống, giao thông, y tế và các dịch vụ tài chính như đánh giá tín dụng hay sàng lọc cho vay.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp phải thông báo trước cho người dùng nếu sản phẩm hoặc dịch vụ có sử dụng AI tạo sinh hoặc AI tác động cao, đồng thời dán nhãn rõ ràng trong trường hợp nội dung do AI tạo ra khó phân biệt với thực tế.

Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin - truyền thông Hàn Quốc cho biết khung pháp lý này được thiết kế nhằm vừa thúc đẩy ứng dụng AI, vừa xây dựng nền tảng an toàn và đáng tin cậy cho xã hội.

Phạt nặng nếu vi phạm, nhưng có thời gian 'ân hạn'

Luật quy định mức xử phạt không nhỏ. Chẳng hạn, việc không dán nhãn nội dung do AI tạo sinh có thể khiến doanh nghiệp bị phạt tới 30 triệu won (khoảng 20.400 USD).

Tuy vậy Chính phủ Hàn Quốc cho biết các doanh nghiệp sẽ được hưởng thời gian ân hạn ít nhất một năm trước khi cơ quan chức năng bắt đầu áp dụng các khoản phạt hành chính. Trong giai đoạn này, nhà chức trách dự kiến triển khai nền tảng hướng dẫn và trung tâm hỗ trợ riêng cho doanh nghiệp.

Bộ trưởng Khoa học Bae Kyung-hoon, cựu lãnh đạo mảng nghiên cứu AI của Tập đoàn LG khẳng định đạo luật sẽ tạo ra "nền tảng thể chế mang tính then chốt" cho tham vọng đưa Hàn Quốc vào nhóm ba cường quốc AI hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên giới khởi nghiệp lại tỏ ra thận trọng. Ông Lim Jung Wook, đồng lãnh đạo Liên minh Start-up Hàn Quốc, cho biết nhiều nhà sáng lập bày tỏ sự không hài lòng vì các chi tiết quan trọng của luật vẫn chưa được làm rõ.

"Có một sự bức xúc nhất định, tại sao chúng tôi lại phải là những người đầu tiên làm điều này?", ông Lim nói.

Theo bà Jeong Joo Yeon, nhà nghiên cứu cấp cao của liên minh, ngôn ngữ trong luật quá chung chung, có thể khiến doanh nghiệp buộc phải lựa chọn phương án an toàn nhất để tránh rủi ro pháp lý, từ đó làm chậm quá trình đổi mới.

Đáp lại, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin - truyền thông cho biết sẽ tiếp tục rà soát các biện pháp nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, đồng thời không loại trừ khả năng gia hạn thêm thời gian ân hạn nếu điều kiện trong và ngoài nước cho thấy cần thiết.