Ninh Phạm Thành Trung, 28 tuổi, sinh ra ở Bình Dương cũ (nay là TP HCM), hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST).

Tại đây, anh tập trung nghiên cứu vật liệu nhựa, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn, hạn chế tối đa sử dụng hóa chất độc hại trong quá trình nghiên cứu.

Ý tưởng tạo ra màng phủ nông nghiệp bắt đầu từ những lần Trung đi bộ dưới hàng cây phủ kín lá vàng vào mùa thu ở Hàn Quốc. Anh nhận thấy lượng lá rụng rất lớn, nhưng phần lớn được thu gom để xử lý như rác thải thông thường.

"Tôi tự hỏi tại sao mình không thử biến nguồn vật liệu dồi dào này thành một sản phẩm hữu ích cho môi trường", Trung chia sẻ.

Từ suy nghĩ đó, Thành Trung bắt đầu thu gom lá cây để nghiên cứu khả năng chế tạo nhựa sinh học. Loại lá anh sử dụng chủ yếu là Platanus occidentalis - một trong những loài cây được trồng phổ biến tại Hàn Quốc. Lá được rửa sạch, nghiền thành bột rồi xử lý để phân lập sợi cellulose, cũng như loại bỏ các tạp chất.

Ban đầu, anh định hướng tạo ra loại nhựa trắng dùng trong đóng gói. Tuy nhiên, quy trình này đòi hỏi hóa chất tẩy màu, đi ngược định hướng phát triển vật liệu thân thiện môi trường mà nhóm theo đuổi.

Trung sau đó sử dụng một loại "dung môi xanh" có khả năng phân hủy sinh học. Dù không thể loại bỏ hoàn toàn màu nâu tự nhiên của lá khô, Trung nhận ra hướng nghiên cứu mới về màng phủ nông nghiệp.

Tại Hàn Quốc, màng phủ nhựa được sử dụng rất phổ biến trong nông nghiệp nhằm giữ độ ẩm cho đất, hạn chế cỏ dại và giảm lượng nước tưới. Tuy nhiên, chúng có gốc từ dầu mỏ, khó tái chế. Sau mỗi mùa vụ, lượng lớn màng phủ bị bỏ chất đống ngay tại nông trường. Chúng có thể phân hủy thành các hạt vi nhựa tồn đọng trong đất, gây ra rủi ro cho môi trường về lâu dài.

Từ thực trạng này, nghiên cứu sinh người Việt điều chỉnh vật liệu theo hướng ứng dụng trong nông nghiệp. Sau bước bổ sung phụ gia an toàn nhằm tăng độ dẻo, nhóm nghiên cứu đã chế tạo thành công loại màng phủ có thể tự phân hủy sau 3-6 tháng, có thể chống tia UV và hỗ trợ nâng cao hiệu suất canh tác.

GS. Myung Jaewook, người hướng dẫn nghiên cứu, đánh giá cao tính ứng dụng bất ngờ mà lá cây khô mang lại.

"Nghiên cứu cho thấy vật liệu bền vững không nhất thiết phải được tạo ra bằng những quy trình phức tạp hay sử dụng hóa chất độc hại, nhưng vẫn có thể đạt hiệu suất cao", ông nói.

Theo GS, cách tiếp cận này có thể góp phần giảm ô nhiễm nhựa trong nông nghiệp, đồng thời tạo ra giá trị từ nguồn rác thải hữu cơ chưa được tận dụng.

Sau hai năm phát triển, công trình được công bố trên tạp chí khoa học Green Chemistry của Hội Hóa học Hoàng gia Anh. Tạp chí này thuộc nhóm Q1 (25% tốt nhất) với chỉ số ảnh hưởng là 9.2. Trong nhóm 5 người, Trung là tác giả chính.

Nghiên cứu này cũng được nhiều kênh truyền thông lớn của Hàn Quốc như KBS, MBC... đưa tin vào đầu tháng 5. Trung cho hay nhóm tiếp tục thử nghiệm để hướng tới sản xuất quy mô lớn.

Những năm THPT, Thành Trung theo đuổi khối B (Toán, Hóa, Sinh). Mối nhân duyên với lĩnh vực môi trường của anh bắt đầu từ những buổi tình nguyện dọn rác dọc các bờ sông, bãi biển và khu dân cư.

Đến năm 2016, Trung quyết định theo học ngành Công nghệ kỹ thuật môi trường tại trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM nhằm nghiên cứu vật liệu xử lý nước thải từ phế phẩm tự nhiên. Anh tốt nghiệp thủ khoa đầu ra của ngành với luận văn đạt 9,5/10 điểm về khả năng hấp phụ dư lượng thuốc kháng sinh trong nước từ bã đậu phụ.

Sau tốt nghiệp, Trung muốn thử sức với hướng nghiên cứu mới liên quan vật liệu nhựa sinh học. Nộp hồ sơ ứng tuyển chương trình thạc sĩ tại Bỉ, Đài Loan, Hàn Quốc, Thành Trung đều trúng học bổng toàn phần, song chọn KAIST bởi đánh giá môi trường có tính quốc tế cao, được đầu tư lớn cho cơ sở vật chất và nghiên cứu. Đây là cơ sở đào tạo kỹ thuật hàng đầu Hàn Quốc, top 53 thế giới theo tổ chức xếp hạng đại học QS năm 2026.

Ban đầu, chàng trai người Việt gặp áp lực bởi khối lượng công việc lớn và đòi hỏi khắt khe.

"Chỉ cần một lỗi nhỏ thôi cũng buộc tôi làm lại từ đầu", Trung kể. Động lực giúp anh vượt qua là suy nghĩ về tiềm năng của kết quả. Thành Trung thường giới hạn thời gian 6 tháng đầu để chứng minh rằng mình đi đúng hướng, nếu không phù hợp sẽ đổi đề tài.

"Phải thử thì mới biết", Trung nói.

GS. Myung Jaewook ấn tượng ở Thành Trung về sự kiên trì, tinh thần học hỏi và không ngừng cải thiện chất lượng công việc. Ông đánh giá Trung có tiềm năng trở thành nhà nghiên cứu chuyên nghiệp trong tương lai.

Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ vào tháng 8/2025, Thành Trung tiếp tục làm nghiên cứu sinh tại KAIST. Anh dự định sau này làm việc trong lĩnh vực R&D (nghiên cứu và phát triển) về vật liệu nhựa bền vững hoặc trở về Việt Nam giảng dạy đại học.

"Tôi mong muốn tạo ra một sản phẩm thân thiện với môi trường, không chỉ 'xanh' ở kết quả, mà phải 'xanh' trong toàn bộ khâu nghiên cứu", Trung nói.